نداده ؛ وحرج ، شديدترين تنگيهاست ؛ مِلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْراهِيمَ مراد مائيم وبس وخدا ما را مسلمين ناميده ؛ مِنْ قَبْلُ يعنى : در كتب گذشته ؛ وَفِي هذا يعنى : در اين قرآن ؛ لِيَكُونَ الرَّسُولُ شَهِيداً عَلَيْكُمْ پس رسول گواه است بر ما به آنچه رسانيديم از جانب خدا ، ومائيم گواهان بر مردم پس هر كه راست گويد در روز قيامت تصديق أو مىكنيم وهر كه دروغ گويد در روز قيامت تكذيب أو مىكنيم « 1 » . ودر قرب الإسناد از حضرت صادق عليه السّلام روايت نموده است كه حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله وسلّم فرمود كه : حضرت عزت به امّت من سه خصلت عطا كرده كه نداده است آنها را مگر به پيغمبرى : أول آنكه : خدا پيغمبرى كه مىفرستاد به أو مىفرمود كه : سعى كن در دين وبر تو حرجى نيست ، وبه امّت من خطاب فرمود كه وَما جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ ومراد به حرج ، تنگى است . دوم آنكه : خدا پيغمبرى كه مىفرستاد به أو وحى مىفرمود كه : هرگاه تو را امرى روى دهد كه مكروه تو باشد دعا كن مرا تا مستجاب گردانم دعاى تو را ، وبه امّت من اين را عطا كرد در آنجا كه فرمود ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ « 2 » يعنى : « دعا كنيد وبخوانيد مرا تا مستجاب گردانم دعاى شما را » . سوم آنكه : چون خدا پيغمبرى مىفرستاد أو را گواه بر قومش مىگردانيد وامّت مرا بر خلق گواه گردانيد چنانچه فرموده است لِيَكُونَ الرَّسُولُ شَهِيداً عَلَيْكُمْ وَتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ « 3 » . وابن بابويه در اكمال الدين روايت كرده كه : حضرت أمير المؤمنين عليه السّلام در أيام خلافت عثمان در حضور جمعى از مهاجران وأنصار فرمود كه : سوگند مىدهم شما را بخدا كه آيا مىدانيد كه خدا در سورهء حج فرستاد يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ارْكَعُوا وَاسْجُدُوا وَاعْبُدُوا

--> ( 1 ) . تفسير فرات كوفي 275 ؛ كافى 1 / 191 ؛ تأويل الآيات الظاهرة 1 / 351 . ( 2 ) . سورهء غافر : 60 . ( 3 ) . قرب الإسناد 84 .